Heros w mitologii greckiej; syn króla Itaki Laertesa; wziął udział w wojnie trojańskiej, gdzie odznaczył się męstwem i sprytem; po śmierci Achillesa jemu Grecy przyznali słynną zbroję poległego bohatera; dzięki podstępowi O. Grekom udało się zdobyć po 10 latach Troję, wykorzystując w tym celu wymyślonego przez niego olbrzymiego konia trojańskiego wypełnionego żołnierzami; prześladowany przez Posejdona za zabicie jednego z synów boga, jednookiego cyklopa Polifema, przez 10 lat tułał się po morzach ( Odyseja), tracąc całą swoją załogę; dopiero dzięki pomocy króla Feaków Alkinoosa wrócił na rodzinną wyspę, okrutnie karząc zalotników jego żony Penelopy; w ich zabiciu pomógł mu syn Telemach; wg jednej z wersji mitu po odzyskaniu tronu na Itace został zabity przez Telegonosa, jego drugiego syna, spłodzonego przez czarodziejkę Kirke, który nie rozpoznał swego ojca