Powstawanie gatunków. Procesy s. klasyfikuje się według różnych kryteriów. Z uwagi na liczbę powstających gatunków: s. właściwa, gdy z jednego gatunku powstają dwa lub więcej (gatunek wyjściowy istnieje nadal lub zanika), lub s. filetyczna - gdy wyjściowy gatunek w całości przekształca się w inny. S. właściwa zachodzi w wyniku izolacji rozrodczej powstałej między populacjami lub między osobnikami danej populacji. Ze względu na sposób powstawania gatunków: s. skokowa (zwłaszcza u roślin) - gdy osobniki powstałe w wyniku poliploidyzacji mogą krzyżować się jedynie między sobą, i s. stopniowa - gdy gatunki powstają w wyniku gromadzenia się różnic między populacjami dzięki działaniu doboru naturalnego. S. stopniową dzieli się, ze względu na stosunki przestrzenne, na s. allopatryczną i sympatryczną. S. allopatryczna zachodzi, gdy populacje są od siebie izolowane geograficznie, natomiast s. sympatryczna - pod wpływem doboru naturalnego różnicującego w obrębie populacji, np. przez przystosowanie się grup osobników do odmiennych siedlisk