(czerwonka pełzakowata) - choroba człowieka wywoływana przez pierwotniaka Entamoeba histolytica, pasożytującego w jelicie grubym. Występuje najczęściej w klimacie tropikalnym, zarażenie przez picie nie przegotowanej wody, w której znajdują się cysty (forma inwazyjna). Pierwotniak występuje w kilku postaciach; chorobotwórcza jest forma magna, czyli duża. Objawy: owrzodzenie błony śluzowej jelita i krwawe biegunki. Czasami pierwotniaki pokonują barierę jelitową i poprzez krążenie wrotne dostają się do wątroby