Gleba – powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej, składająca się z części mineralnych i organicznych powstałych w wyniku oddziaływania czynników glebotwórczych, takich jak klimat, woda, drobnoustroje, rośliny, zwierzęta oraz działalność gospodarcza człowieka

Bagno – teren trwale nasycony woda, stanowiącą od 80% do 95% objętości gruntu

Żyzność – zdolność zaopatrywania roślin w wodę, tlen i składniki pokarmowe

Urodzajność – zdolność gleby do wydawania plonów, czyli stwarzanie dobrych warunków do rozwoju mikroorganizmów i wzrostu roślin

Etapy tworzenia się gleby: wietrzenie – powstanie zwietrzeliny – rozwój roślinności i działanie mikroorganizmów – powstanie próchnicy

Poziomy glebowe: organiczny (próchnica) – mineralny (zwietrzelina) – skała macierzysta

Składniki gleby: składniki mineralne, humus, drobne zwierzęta i bakterie, woda, powietrze

Przyczyny niszczenia gleb: kopalnie odkrywkowe, opady atmosferyczne, przemysł energetyczny i chemiczny, nawozy chemiczne, kwaśne deszcze, ropa

Bielicowe – rozwinęły się na piaskach pradolin, sandrów i wydm śródlądowych, mają białawy górny i ciemniejszy niższy poziom wymywania, zajmują 25% kraju i porośnięte są lasami sosnowymi

Brunatne – zawierają dużo próchnicy i składników pokarmowych

Płowe – pokrewne bielicom, ale zawierają mniej części ilastych, występują na Pojezierzu Pomorskim i Mazurskim, Nizinie Śląskiej i Wyżynie Małopolskiej, porośnięte są lasami liściastymi i mieszanymi

Czarnoziemy – ich skałą macierzystą są lessy, mają dużo próchnicy, powstały z roślinności cebulkowatej, występują na Roztoczu, Wyżynie Lubelskiej i Małopolskiej, Pogórzu Karpackim i Płaskowyżu Głubczyckim, zajmują 1% kraju

Czarne ziemie – powstały w skutek osuszenia osadów jeziornych i bagien, obejmują 1,3% kraju, występują na Kujawach, Nizinie Wielkopolskiej, w okolicach Pyrzyc i Wrocławia

Rędziny – wytworzone ze skał bogatych w wapień, mają dużo próchnicy, występują na Wyżynie Małopolskiej, Lubelskiej i Krakowsko-Częstochowskiej i Niecce Nidziańskiej, zajmują 0,9% kraju

Mady – powstały z namułów nanoszonych w okresach wylewów rzek, mają dużo próchnicy i składników mineralnych, porośnięte są przez lasy łęgowe, występują w dolnym biegu Wisły i nad Odra, zajmują 5% kraju

Bagienne – są żyzne, ale wymagają odwodnienia, używane jako łąki i pastwiska, występują w dolinach Biebrzy, Narwi i Noteci, na Polesiu Lubelskim i na Pobrzeżu Bałtyku, zajmują 7,8% kraju

Górskie – mała miąższość i mało próchnicy, występują w Karpatach i Sudetach, zajmują 8% kraju