Odkrycia dokonywane były na nowoczesnych statkach – karawelach (zwrotniejsze, szybsze, miały większą wyporność od wcześniejszych). Również nawigacja zyskała nowe oprzyrządowanie. Pierwszeństwo w odkrywaniu ziem przypadło Portugalczykom. W 14 wieku fale głodu, epidemie, wojny wywołały spadek zaludnienia, a w rezultacie kryzys, który dotknął warstwy feudalne. Terenem ekspansji szlachty portugalskiej stały się północne i zachodnie ziemie Afryki. Szlachcie przewodził syn króla Henryk Żeglarz.

1497 Vasco da Gama opływa Afrykę i dociera do wód oceanu Indyjskiego.

1507 Amerigo Vespucci odkrywa, że Kolumb odkrył nieświadomie zupełnie nowy ląd, nazwany na cześć Vespucciego Ameryką.

Majowie, Toltekowie, Aztekowie, Inkowie nie znali transportu kołowego ani metalurgii żelaza. Nie potrafili również hodować zwierząt. Zajmowali się jedynie uprawą ziemi (prymitywnymi narzędziami), znali irygacje – ich uprawy były bardzo wydajne.

Majowie – swoją kulturę przekazywali innym ludom, szczytowy rozwój 10-11 wiek. Strukturami politycznymi były państwa – miasta, tworzące konfederacje. Niewolnicy rekrutowani z jeńców, dłużników nie byli dziedziczni. Słabi technicznie, ogromne osiągnięcia w astronomii, matematyce, sztuce. Opracowali kalendarz lepszy od europejskiego, pismo ideograficzne, wyrabiali papier z figowca, imponujące gmachy świątyń, piramidy, obserwatoria astronomiczne. Zostali osłabieni przez Tolteków, co ułatwiło Hiszpanom podbój.

Aztekowie – w 14 w osiedlili się w dolinie meksykańskiej. Na czele stał wódz pobierający podatki. Stolicą był Tenochtitlan. Brukowane ulice, wielkie budowle piramid, przerażające obrzędy – składanie ofiar z jeńców (wyrywano im serca).

Inkowie – w 15 wieku od dzisiejszej Kolumbii po Chile ze stolicą w Cusco 8 – 10 mln. Władzę absolutną sprawował Inka. Nad ludnością ciążyła danina pracy, ziemie należały do Inki. Zamiast pisma – różnej długości i barwy - sznurki. Uprawiali poezje religijną i miłosną, dzieci arystokracji uczęszczały do szkół.

1519 Ferdynanda Corteza rozpoczął podbój Meksyku z 500 osobowym oddziałem.